مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در چند سال گذشته توانسته است با ایجاد بانک های اطلاعاتی راه را برای محققان و پژوهشگران علوم اسلامی هموار سازد. آنها می توانند با مراجعه به این بانک ها به منابع مورد نظر «پژوهشی» دسترسی پیدا کنند و درکمترین زمان موجود مطالب مورد نیاز خود را چمع آوری کنند.

هدف از ایجاد بانک های اطلاعاتی چه بوده است؟

فعالیت بانک های اطلاعاتی از چه سالی شروع شد؟

تا کنون 10 بانک اطلاعاتی موجود است که خود مرکز آنها را دایر کرده است و تمام هزینه های سخت افزاری و نرم افزاری آن برعهده مرکز است. تعدادی هم بانک خود گردان داریم که سخت افزار آنها را خود مراکز تهیه کرده اند و مرکز تحقیقات فقط به لحاظ نرم افزاری این مراکز را پشتیبانی و حمایت می کند. در حال حاضر در اماکن مهمی چون: آستانه مقدسه حضرت معصومه (س)، جامعة الزهرا و همین طور حوزه های علمیه تبریز، اصفهان، مشهد و تهران (در سه مکان مختلف) بانک های اطلاعاتی ایجاد شده است. هم اکنون این بانک ها فعال هستند و توانسته اند مراجعه کنندگان زیادی را به سمت خود جذب کنند.

برای تسهیلات بیشتر کاربران چه تدابیری را در نظر گرفته اید؟

برای محققین و پژوهشگرانی که قصد استفاده از بانک های اطلاعاتی مرکز را دارند خدمات ویژه ای در نظر گرفته ایم. هریک از عزیزانی که برای تحقیق و پژوهش به بانک های اطلاعاتی مرکز مراجعه کنند، می توانند از نظر کارشناسان و مشاوران تحقیقاتی حاضر در بانک های اطلاعاتی بهره مند شوند. در ضمن برای آنها امکاناتی چون پرینت و نظیر آن وجود دارد.

طلاب برای استفاده از بانک های اطلاعاتی مرکز باید تا لمعه را خوانده باشند، چرا که بیشتر برنامه هایی که ما در بانک های اطلاعاتی داریم متون دینی و اسلامی هستند و عربی می باشند. برای دیگر اقشار هم مدرک دیپلم را شرط عضو شدن در بانک های اطلاعاتی قرار داده ایم.

بحمدالله بانک های اطلاعاتی مرکز از منابع عظیم و ارزشمندی برخورداراست که محققان و پژوهشگران می توانند با مراجعه به آنها به بسیاری از منابع تحقیقاتی مورد نظر خود دسترسی پیدا کنند. بیشترین منابعی که مرکز در بانک های اطلاعاتی از آنها بهره برده است در رابطه با علوم اسلامی و علوم انسانی است. برای پربار کردن منابع بانک های اطلاعاتی فقط از نرم افزارهای موجود مرکزاستفاده نکرده ایم بلکه سعی کرده ایم تا نرم افزارهای اسلامی دیگر را هم که تولید مرکز نبوده، تهیه کنیم تا اطلاعات بانک ها گسترده تر شوند.

با توجه به این که هدف مرکز برای ایجاد بانک های اطلاعاتی مشخص بود و موضوعاتی که قرار بود در این بانک ها استفاده شود نیز معلوم بود به راحتی توانستیم از طریق مؤسسات و نمایشگاه ها منابع مورد نیاز را شناسایی کنیم و آنها را برای بانک های اطلاعاتی مرکز تهیه نمائیم.

مرکز خیلی تمایل داشت در نقاط گسترده ای از ایران و حتی خارج از آن بانک های اطلاعاتی ایجاد کند، اما به دلیل محدودیت های مالی موفق به انجام چنین کاری نشد. از این رو تدابیر دیگری در نظر گرفت. مرکز تحقیقات رایزنی هایی را با مراکز و موسسات معتبر فرهنگی و دانشگاه ها و حوزه های علمیه انجام داد تا بتواندبانکهای خودگردان ایجاد نماید و قرار شد نرم افزارهای تولید شده مرکز به صورت رایگان در اختیار مراکزی که داری سخت افزار هستند و بانک اطلاعات ایجاد کردند قرار بگیرد تا این مراکز نیز از منابع عظیم و گرانسنگ این برنامه ها بهره مند شوند. به این صورت بانک های خود گردان شکل گرفت. ما تا کنون موفق شده ایم یکصد بانک خود گردان در ایران ایجاد کنیم. دانشگاه های معتبر و حوزه های علمیه ای در سراسر کشور هستند که به عنوان بانک های خودگردان مرکز به این نرم افزارها تجهیز شده اند. یکی از اهداف مهم مرکز در سال 1386 نیز توسعه همین بانک های خود گردان است.

بله، در طول 12 سال گذشته بیش از 400.000 نفر از بانک های اطلاعاتی مرکز استفاده کرده اند. البته این آمار نفراتی است که به صورت انفرادی به بانک های اطلاعاتی مرکز مراجعه کرده اند. ما مراجعین بسیاری داشتیم که به صورت گروهی از بانک های اطلاعاتی مرکز بازدید و استفاده کرده اند.

ما در حال حاضر مشغول راه اندازی بانک جامع نرم افزارهای علوم اسلامی در ساختمان مرکز هستیم. بسط و توسعه بانک های خود گردان یکی از اهداف جدی مرکز است که انشاء الله امسال به آن جامه عمل خواهیم پوشاند. با توجه به این که در ساختمان جدید مرکز مستقر شده ایم این آمادگی را داریم که پذیرای گروه های دانشجویی، طلاب و اساتید حوزه و دانشگاه باشیم تا بتوانیم آنها را با آخرین دستاوردها و بانک های اطلاعاتی مرکز و نحوه ی عملکرد آنها آشنا کنیم. البته برنامه های دیگری هم در این سال داریم که انشاءالله به موقع در مورد هرکدام از آنها صحبت خواهیم کرد.